nagłówek

BRAMA LUBELSKA NOWA

Andrzej Kedziora styczeń 05, 2013

Wzniesiona w 1822-24, między bastionem V i VI (ob. Pl. Stefanidesa), być może wg proj. Jana Pawła Lelewela. Posiada starannie opracowane klasycystyczne ceglano-kamienne elewacje. W zewnętrznej (płn.) fasadzie był niegdyś w kluczu nad arkadą przejazdu inicjał "A I" na tle promieni, w przyłuczach pozostały gałązki dębu symbolizujące dzielność wojenną. Od płd. po bokach przejazdu są dwa mniejsze wejścia do wartowni (odwachów). Zwraca uwagę doryckie belkowanie z tryglifami. Już w 1824 trzymano w niej 110 aresztantów. Ok. poł. XIX w. dobudowano po obu stronach kazamaty (więzienie).
Po kasacie twierdzy bramę zamurowano, a cały zespół 5 pomieszczeń użytkowany by jako magazyn wojskowy żywności, po 1918 piekarnia "Hygieniczna" (piec rozebrano w 1948), mieszkali też Łapińscy, w czasie okupacji magazyn paliwa, po wojnie mieszkania, skup warzyw. W 1961 otwarto bufet "Grota". Po usunięciu ziemi, osuszeniu w 1963-75 powstała poczekalnia, kasy i bufet PKS. Po renowacji (1977-80) użytkownicy zmieniali się często (Wojew. Ośrodek Informacji Turystycznej, Zakład Doskonalenia Zawod., Młodz. Agencja Kultury, red. "Przeglądu Kresowego") i do 2007 pizzeria. W 2008-2009 przeprowadzono renowację bramy, łącząc ją murem z kurtyną (proj. Witold Skworc) znalazła się w niej restauracja wegetariańska "Owca cała" (do 2012).
W 1980-82 zrekonstruowano drewniany most prowadzący od bramy - nad fosą i pozostałościami kojca - do rawelinu (autorem pierwotnego mostu był słynny projektant mostu warszawskiego Feliks Pancer).

Czytany 1085 razy Ostatnio zmieniany sobota, 25 maj 2019 11:24

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

15782744

Wyświetleń