nagłówek

BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE WIELORODZINNE

Andrzej Kedziora styczeń 28, 2013

Pierwszą, lecz nie spożytkowaną inicjatywą tego rodzaju było utworzone w 1920 Stowarzyszenie spółdzielcze budowy tanich mieszkań. Pierwszym wielorodzinnym budynkiem komunalnym był Dom Czynszowy. W 1938 przy ul. Hrubieszowskiej z inicjatywy starosty powstało pierwsze w dziejach miasta Osiedle Robotnicze nr 1.
W 1951 powołano Zakład Osiedli Robotniczych, a w 1950 zasiedlono przy Al. Lud. Wojska Polskiego pierwsze dwupiętrowe bloki o wysokich dachach, z dużymi płaskimi kominami (trzy). Pojedyncze tego typu bloki zakładowe zaczęły powstawać w 1955, stanęły przy ul. Piłsudskiego (fabryka mebli), Sienkiewicza (elektrownia), Reja (TOR), Jasnej (WZBW), Narutowicza (Przedsięb. Budownictwa Terenowego), Partyzantów (łączność).
Następne osiedle ZOR utrzymane w gabarytach staromiejskich powstało przy ul. Bazyliańskiej (1957-58) - łącznie 93 izby, znaleźli tam mieszkania nauczyciele (15), po 3 milicjanci, prokuratorzy, pracownicy MPRB i WZMot., 2 pracownicy więzienia, 4 KS Hetman. W 1957 przy ul. Peowiaków rozpoczęto budowę 4 bloków (ZSE, "Rozwój" i 2 ZOR), które dały początek osiedlu Planty. Od 1959 inwestowała tam również spółdzielnia im. Łukasińskiego.
Po obiektach typu "muranowskiego" (dyrektywą partyjną w trosce o lasy zaniechano wysokich dachów), z Al. LWP z końcem l. 50. stanęły pierwsze nowoczesne (płaskie dachy), 3 i 4 kondygnacyjne klatkowce na Plantach. W poł. l. 60. powstało tam również 8 bloków 5-kondygnacyjnych "oszczędnościowych" (bez balkonów) oraz "niedokończony wieżowiec".
W 2 poł. l. 60. i na pocz. l. 70. na Plantach i os. Orzeszkowej wznoszono bloki (klatkowce i punktowce) z przejściowymi pokojami.
W 2 poł. l. 60. powstało kameralne osiedle "Wspólnota". Od 1967 budowano Os. Wojska Polskiego, a w 1969-85 powstało duże osiedle Orzeszkowej. W l. 70. wzniesiono osiedle Kilińskiego oraz rozpoczęto budowę osiedli Wiejska  i "Słoneczny Stok". W poł. l. 70. techniki tradycyjne zastąpiono przemysłowymi (os. Kilińskiego). Z "płyty" wzniesiono także wieżowce (os. Orzeszkowej).
Dochodzi do zagęszczania zabudowy, ale i prób przełamania monotonii "wielką płyty". Wysoką ocenę profesjonalną i społeczną w skali kraju uzyskało osiedle PR-5. W IX 1978 oddano do użytku I-szy blok zespołu osiedli "Nowe Miasto" przy ul. Wyszyńskiego, (wówczas ul. Długa), wszystkie proj. Bohdana Jezierskiego. Powstały: osiedla Bohaterów Monte Cassino (d. Długa I), Jana Zamoyskiego (d. Długa II),  Konopnickiej (d. Długa III). 
W l. 90. powstało kilka małych zespołów osiedlowych: "Małe Ciche" przy ul. Hrubieszowskiej, "Energetyk" przy ul. Powiatowej, "Zakole", Redutowa, osiedla "Lege Artis".
Coraz częściej powstają bloki wieloskrzydłowe, tworząc zamknięte dziedzińce (Redutowa). Następuje nawrót do tradycji - materiał, dachy (osiedla "Lege Artis"). Też Osiedla Mieszkaniowe. Powstał kompleks "Świerkowa Aleja" przy ul. Młyńskiej (2009 - 3 bloki, 88 mieszkań, całość 290). W 2009-17 powstało osiedle przy ul. Heweliusza i Królowej Jadwigi (9 budynków, 400 mieszkań).

Czytany 487 razy Ostatnio zmieniany sobota, 02 czerwiec 2018 13:57

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

15789247

Wyświetleń