nagłówek

EPSZTEJN JÓZEF (1911-1944) wybitny bojownik Résistance

Andrzej Kedziora styczeń 04, 2013

Ur. w Zamościu, w zamożnej rodzinie żydowskiej, ukończył w 1929 zamojskie gimnazjum ze znakomitymi ocenami, podjął studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim. Aresztowany i wydalony za radykalne poglądy lewicowe, przez Pragę, znalazł się w 1932 we Francji, najpierw w Tours, później w Paryżu gdzie ukończył prawo, wstąpił do Francuskiej Partii Komunistycznej, osiedlił się w Bordeaux. W 1936 walczył ochotniczo w Hiszpanii (jako por. Josef Andrej), ranny, powrócił tam ponownie. Internowany do Francji (zbiegł), w 1940 w stalagu, uciekł z obozu i przez Szwajcarię wrócił do Francji (wg niektórych informacji w 1939 wstąpił do WP we Francji, ale wkrótce przeniósł się do szeregów francuskich). Jako Józef Etain znalazł się w Paryżu. Wstąpił do komunistycznego ruchu oporu, został dowódcą grup sabotażowo-dywersyjnych w Paryżu (ps. "Colonel Gilles"). Wsławił się brawurowymi akcjami, m.in. na Placu Gwiazdy, gdy zaatakował niemiecki oddział (200 zabitych i rannych). Awansował do stopnia pułkownika i w 1943 objął dowództwo oddziałów partyzanckich trzech okręgów (w tym Paryża). Zadenuncjowany, z końcem roku aresztowany, mimo tortur nie załamał się. Został rozstrzelany 11 kwietnia w Forcie Valerien. W 2005 jego imieniem nazwano plac w Paryżu, a w 2009 powstał o nim film dokumentalny, przygotowywany m.in. w Zamościu (ARTE).



* W opiniach francuskich - Był komisarzem wojskowym do spraw operacyjnych okręgu paryskiego, Świetny taktyk ludowej wojny o wolność, stworzył nowe formy walki w mieście. Rozumiał cel i sens naszej akcji zbrojnej, a także jej priorytety - akcje przeciw  środkom transportu, oddziałom i posterunkom niemieckim, wszystko co sprzyja zatrzymaniu we Francji jak największej liczby żołnierzy niemieckich. (Albert Ouzoulias). Uderzała mnie w nim jego pewność, wyrozumowany optymizm, wielka skromność. Nigdy nie narzucał się ze swym zdaniem. W rozmowie niczym nie dał poznać, że zajmuje tak odpowiedzialne stanowisko w ruchu oporu (Henri Giron) 
 

Czytany 1117 razy Ostatnio zmieniany środa, 08 marzec 2017 14:49

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

15983594

Wyświetleń