nagłówek

KASATA TWIERDZY

Andrzej Kedziora listopad 12, 2012
W poł. XIX w. wobec nowych technik wojennych (artyleria), odchodzenia od twierdz na rzecz fortyfikacji terenowych Zamość przestał spełniać rolę strategiczną, nie dawał się unowocześnić. W 1858 gen. Edward Totleben dyr. Departamentu Fortyfikacji  w Ministerstwie Wojny twórca systemu nowoczesnych umocnień, rozpoczął przygotowania do likwidacji twierdzy, w 1865 do Dęblina przeniesiono pułk forteczny a do Cytadeli batalion garnizonowy. Formalnie zniesiona została postanowieniem cara z 3 XII (21 XI) 1866 o likwidacji umocnień fortyfikacyjnych.
Zamość na kilka lat stał się terenem wielkich prac rozbiórkowych. W 1867 zasypano fosy i wysadzono górną część murów, usunięto urządzenia zewnętrzna przed trzema wjazdami do miasta, rok później były już w kurtynach obok bram nowe przejazdy. Całkowicie zniwelowano bastion V, większość bastionu III. Większość umocnień likwidowano jednak niedbale, bez planu, władze pozwoliły na pozyskiwanie cegieł z likwidowanych obiektów. Pozostały nietknięte nadszańce, bramy, rotunda, prochownie, kojec, most na Łabuńce. W 1874 "Gazeta Warszawska" pisała - Miasto Zamość od lat kilku zamienione z fortecy na powiatowe, smętną przy wjeździe do niego ma postać: rozwalone wały, obronne mury, gdzieniegdzie jeszcze w gruzach leżące, przykry dla oka sprawiają widok.

 * Rozkaz Ministra Wojny z 25 listopada: Z Najwyższego polecenia Najjaśniejszego Pana, twierdza Zamość, jako nieodpowiednia celom obrony kraju, ma być zniesiona, stosownie do nakreślonego przez Jenerał Feldmarszałka Hrabiego Berga projektu. (Kurier Warszawski nr 1 z 1867)
 * Rozbiórkę twierdzy zaczęto wcześniej. Z pisma Dozoru Kościelnego z 13 IX 1865  - Dziś kiedy forteca rozbiera się, jest przy rozwalaniu massa
taniego materiału murowego i nastręcza  się sposobność łatwego nabycia... (APL, RGL, Adm. 1669). Dozór Parafialny do Konsystorza 30 II 1870 -  skutkiem rozsadzań murów prochem nastąpiło gwałtowne rozszerzanie spękań kolegiaty i dzwonnicy.
 * W VI 1866 Zamość liczył 6255 mieszkańców, w tym Stare Miasto 3266, Nowa Osada 2278, Lubelskie Przedmieście 403, Majdan 308. Najwięcej było Żydów - 4130, katolików 1803, unitów 294, prawosławnych 24, ewangelików 4.
Czytany 529 razy Ostatnio zmieniany środa, 22 maj 2019 05:28

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

15782717

Wyświetleń