nagłówek

STROIŃSKI ZDZISŁAW (1921-1944) poeta

Andrzej Kedziora grudzień 29, 2012

Ur. w Warszawie, Leon Zdzisław (używał drugiego imienia) od 1926 mieszkał w Zwierzyńcu, w 1934-39 ukończył zamojskie gimnazjum i liceum (byłem uczniem na zielono-złotawej prowincji, a może tylko kurzem na Rynku - w. O dniach innych). Od IX 1938 mieszkał przy ul. Kościuszki 6 (ob. 8). Publikował w szkolnych pisemkach (m.in. Ojczyzna w potrzebie, "Nasze jest jutro"), był współtwórcą Klubu Zbieraczy, otrzymał II nagrodę w konkursie poetyckim.
W 1941 zamieszkał w Warszawie, podejmując konspiracyjne studia prawnicze i polonistyczne. Za akcję złożenia wieńca pod pomnikiem Kopernika w 1943 znalazł się na Pawiaku, skąd po blisko 2 m-cach został uwolniony staraniem ojca, na pewien czas wrócił do Zamościa i Zwierzyńca (w laboratorium na strychu sporządzał dokumenty dla ludzi podziemia). Związał się z grupą literacką "Sztuka i Naród" (wiersz w antologii). Sympatyzował z ONR. W podziemiu pod ps. "Marek Chmura" ukazał się tomik Okno - 8 liryków prozą i 8-częściowy poemat Jesień (1943, 125 egz. na powielaczu, następne wyd. w 1963 i w tłumaczeniu angielskim w 1972), w Norbertinum ukazał się zbiór wszystkich znanych utworów Chmura portret poety (2011), reszta (rękopisy) spłonęła.
28 VII 1944 wrócił do Warszawy, walczył w powstaniu jako kapral podchorąży w batalionie "Chrobry". Zginął 16 VIII pod gruzami wysadzonego domu przy ul. Przejazd 3 - dowodził w nim placówką powstańczą. Pośmiertnie podporucznik, odznaczony Krzyżem Virtuti Militari, w 1947 pochowany na Powązkach (dopiero wtedy odnaleziono ciało). Od 2010 tablica na kamienicy ul. Kościuszki 8, w 2011 powstał o nim film dokumentalny Ślady.


 * W 1936 w konkursie poetyckim zorganizowanym pod patronatem B. Leśmiana przez zamojskie Koło Bibliofilów otrzymał II nagrodę za wiersz Kominy.
 * W szkole wyróżniał się - nie nosił szkolnego mundurka, lecz garnitur i dowoził go kierowca ojca. Koledzy ułożyli nawet wierszyk: Zajeżdża polskim fiatem, zwą go młodzieży zamojskiej kwiatem.
 * W 1938 na przerwie szkolnej spoliczkował kolegę pochodzenia żydowskiego Tadeusza Kahana, gdy ten podczas kłótni wypowiedział Jezus też był Żydem. Obaj (?) dostali od dyrektora nagany.

 * Przystojny, wysoki blondyn o włosach zawsze zmierzwionych i marzycielskich oczach (...) nie przykładał większej wagi do ubioru (...). Nosił koszule a'la Słowacki. Miał dużo cech abnegata (Lesław M. Bartelski).

Czytany 412 razy Ostatnio zmieniany wtorek, 12 grudzień 2017 17:39

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

15981165

Wyświetleń