nagłówek

STRONNICTWO NARODOWE

Andrzej Kedziora październik 04, 2014
Początkowo działał tu Związek Ludowo-Narodowy  w 1928 przekształcony w Stronnictwo Narodowe. Zamość był siedzibą okręgu SN (3 powiat.) - prezes Stanisław Kowerski, przywódca ideowy (reprezentant nielicznych szeregów endecji - "Ziemia Lubelska" 1930). W l. 30. w mieście było 200-300 czł., a wśród działaczy m.in. Marian Maroński, Stanisław Kłokocki, Józef Honory - instruktor okręgowy, organizator bojkotu sklepów żydowskich. W 1933 odbył się wiec u Honorych z udziałem 300 osób, w 1934 zebranie u nich w lokalu-szopie ul. Kościuszki 3. W 1933 i 1935 zbierano się w lokalu Okręg. Tow. Rolniczego przy ul. Kościuszki 8. W styczniu 1937 w zebraniu "narodowców" uczestniczyło 30 osób (na cotygodniowych zebraniach zwykle 15-25 osób), kilka tygodni później  na  opłatku 70 osób (zabawa do 6 rano, produktów zakupiono na 150 osób).
Aktywnie uczestniczyli w działaniach dziedzice z okolic Zamościa, ideowi działacze Jan Rzewuski (wg charakterystyki policyjnej agresywny) i Zygmunt Kiełczewski (spokojny, zawzięty). W 1937 na terenie okręgu organizowano kilkudziesięcioosobową bojówkę młodych zdecydowanych ludzi, którzy mieli otrzymać mundury i w odpowiednich momentach występować. Praca - jak podnoszono na jednej z narad - nie mogła iść we właściwym kierunku, bo w lokalu SN rozpanoszyła się "falanga" pod przewodnictwem Honorych, przeciągając młodych z SN do "Sokoła". SN nie uczestniczyła w uroczystości z udziałem Rydza-Śmigłego (członkowie byli tam jako Polacy, by oddać cześć Armii). Na kilka lat przed wojną pikietowanie sklepów żydowskich urządzano przed świętami wielkanocnymi i bożonarodzeniowymi, 6 XII 1938 do jego organizacji wyznaczono młodych aktywistów Małyszkę i Wawryna, a zebrani obiecali dostarczyć odpowiednich "lag".  
W 1938 na stanowisku przewodniczącego koła w Zamościu Józefa Przegalińskiego zastąpił Stanisław Wawryn (również kupiec). Ok. 1930 na Podtopolu znajdowała się siedziba Straży Narodowej.

 * W 1936 Zarząd Okręgowy: prezes Stanisław Kowerski, wiceprezes Jan Rzewuski, sekretarz Józef Honory, oraz czł. Zygmunt Kiełczewski, Hieronim Muszak, Wacław Bajkowski  (też czł. z Biłgoraja); Zarząd Powiatowy: prezes Hieronim Muszak, sekretarz Honory, skarbnik Józef Przegaliński.
 * W 1937 miał miejsce proces narodowców oskarżonych o założenie związku zbrojnego (9 osób), m.in. wiceprezesa okręgu zamojskiego SN Rzewuskiego, oficera I Brygady i ziemianina. U oskarżonych znaleziono 3 bomby i rewolwery.
Czytany 1176 razy Ostatnio zmieniany środa, 02 maj 2018 12:57

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

15981122

Wyświetleń