nagłówek

TEATR STAROPOLSKI

Andrzej Kedziora luty 15, 2013

Pierwszy ślad teatru w Zamościu pochodzi z 1596. Wg relacji dyplomaty papieskiego Bonifacego Vanozziego, na polecenie Jana Zamoyskiego studenci Akademii grali - Czestokroć grać im każe różne reprezentacje teatralne, wyjęte po większej części z historii rzymskiej, do których stosowali sami akcję i układ rozmowy. W wydatkach dworskich pojawiały się kwoty np.: za 6 toporów na komedią, cieślom co theatrum złożyli na komedią, za wosk na osiem podstawków około theatrum (przedstawienie w rocznicę śmierci Kanclerza). Wielkim miłośnikiem teatru był Jan Sobiepan Zamoyski. 12 II 1660, zapewne w pałacowej w sieni  (16x7,5 m) na piętrze, w obecności ordynatostwa odbyło się przedstawienie O małżeństwie Rodrygeza i Ximeny - polska prapremiera słynnego Cyda Piotra Corneille'a - pokazano w nim zmienność i niezdecydowanie kobiet w miłości.
Rok później (5 IX) odegrano dramę O Semiramidzie i Niniwie, a 26 XI 1663 Polskę napadniętą przez Szwedy anonimowego autora, pierwszy znany nam polski dramat polityczny. 24 VI 1668 na życzenie ks. Gryzeldy Wiśniowieckiej przygotowano dialog tragiczny o św. Janie Chrzcicielu wg A. Konopki i 8 VII 1668 Historię Judycie i Holofernesie W. Gryglickiego, a ponadto dwie inne sztuki. Młodzież szlachecka dała przedstawienie O zrozpaczonym Teoimirze (Wielki Piątek 1668).
Kroniki notują też inne przedsięwzięcia teatralne: o Parnasie i Muzach L. Taynera (29 VII 1668), o sędziach rzymskich A. Abreka (6 VII 1671), w kościele o Piotrze i Pawle (1670), o Parysie i trzech Gracjach S. Goldta (24 VI 1671) - to ostatnie z udziałem sprowadzonych muzyków i śpiewaków. Autorzy (m.in. B. Rudomicz, A. Abrek, I. Gryglicki) i zapewne aktorzy wywodzili się z kręgów akademickich.
Wg znawców przedmiotu, obok stałego (!) teatru dworskiego, w 1654-1779 istniała bliżej nie umiejscowiona sala teatralna (dialożna) w gmachu Akademii. Zachowało się 12 drukowanych "programów" spektakli urządzanych w Akademii (z okazji świąt, zakończenia roku akademickiego, na cześć ordynatów). W drukarni akademickiej wyszedł m.in. autorstwa prof. Mikołaja Manugiewicza Józef niewinny, tragedya. Przez uczniów szkół Akademii Zamoyskiey w Roku 1779 dnia 2 sierpnia miana w Zamościu (k. 22), w której zagrało 18 studentów, jeden rolę kobiecą. W 1740 odegrano Dialog postny. Klasztorną "specjalnością" były popularne w tamtych czasach widowiska misteryjne. Lubił teatr Michał Zamoyski. Dla Klemensa wystawiono w 1752 molierowskiego Lekarza mimo woli. Zachował się projekt klasycystycznego teatru w pałacu przebudowywanym przez Stanisława Zamoyskiego.

Czytany 871 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 04 lipiec 2019 15:54

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

15983592

Wyświetleń