nagłówek

ZŁOTO ZAMOJSKIE

Andrzej Kedziora grudzień 20, 2012

1 IX 1939 w skarbcu zamojskiego oddziału Banku Polskiego znajdowało się złoto Banku Polskiego wartości 30,1 mln zł (cały krajowy zapas złota - 464 mln zł) m.in. w sztabach o wadze  9 ton. Zamość wybrany został do zdeponowania zapasów latem, obok Brześcia (40 mln), Siedlec (80 mln) i Lublina (20 mln). Również Zamość nie okazał się miejscem bezpiecznym (przybyły też inne walory pieniężne). Dyrektor zamojskiego banku Józef Gregor otrzymał rozkaz wywiezienia skarbu. Po długich staraniach (2 - wg innych 3 - porzucone autobusy "Ursus", 7 podchorążych z mjr. Wrażejem) nocą 9/10 IX wyekspediował 94 wg innych 96  skrzyń złota o pojemności 70 kg (wg jednej publikacji 5077 kg) w kierunku granicy z Rumunią. 13-go przeładowane zostało na pociąg, później statek, przez Turcję i Syrię do Francji. W transport zaangażowany był również z-ca dyrektora Józef Stańczyk (wrócił 1 X, mieszkał w gmach banku), Józef Pławacki i Stefan Szydłowski.
J. Gregor po dramatycznych przeżyciach (więzienie, ucieczka), jako dyrektor oddziału NBP w Gdyni przyjmował złoto powracające w 1945 do kraju. Pozostałe walory bankowe przede wszystkim 15,1 mln zł zabrali później do Lwowa Sowieci.
Istnieją rozbieżności w relacjach, wg S. Szydłowskiego ("TZ" 1981 nr 9),  J. Gregor ("Życie Gospodarcze" 1967 nr 30) niezasłużenie przypisuje sobie zasługi uratowania złota, podaje dotyczących ewakuacji (3 autobusy, data wyjazdu 11-go), natomiast nieprawidłowo określa wartość przewożonego złota na 135 mln zł fizycznie niemożliwego do przewiezienia tym transportem (ponad 400 skrzyń). W II 2013 "Tygodnik Zamojski" pisał o odkrytych na Roztoczu sztabkach - części - skarbu narodowego.


* Wg protokołu sporządzonego przez dyr. Banku i skarbnika Czesława Kietlińskiego przejęto i wywieziono z pocz. X 1939 przez kolumnę samochodową żandarmerii wojsk radzieckich:
- zapas gotowizny w banknotach i bilonie ca 15.000,000 zł
- monety złote i banknoty zagraniczne łącznej wartości w przeliczeniu na złote ca 100.000 zł
- portfel wekslowy na sumę ca 2.000.000 zł
- papiery wartościowe własne 100.000 zł
- zestawy pożyczek terminowych 1.000.000 zł
- depozyty kaucyjne i klientowskie 1.000.000 zł
- depozyty kas skarbowych 300.000 zł.

Czytany 654 razy Ostatnio zmieniany środa, 01 listopad 2017 19:16

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

14633454

Wyświetleń