nagłówek

ŻURAWSKI WŁADYSŁAW (1888-1963) grafik i malarz

Andrzej Kedziora wrzesień 28, 2013
Ur. w Stryju, h. Leliwa. Studiował w krakowskiej ASP u J. Pankiewicza i J. Malczewskiego, wyjeżdżał też do Paryża. Mieszkał w Sokalu (nauczyciel gimnazjum) do 1944, po wojnie w Mielcu. Od X 1951 uczył w zamojskim PLSP. W 1955 przeszedł na emeryturę. W 1959 wrócił do Mielca, gdzie zmarł. W poł. l. 20-tych głównym środkiem jego wypowiedzi stał się drzeworyt. W l. 30. uczestniczył m.in. w wystawach, we Francji, Niemczech i USA (Chicago 1937), a także we Włoszech, Danii, Hiszpanii. W 1932 uhonorowany został srebrnym medalem na Esposizione Internazionale D'Arte Sacra Cristiana Moderna w Padwie, wraz z Z. Stryjeńską (uczestniczył również w II Esposizione... w Rzymie w 1933). Jego prace znajdują się m.in. w muzeach Wiednia, Londynu, Madrytu i Rzymu. Miał indywidualne wystawy we Lwowie, Krakowie i Warszawie. Po wojnie wystawiał m.in. w Warszawie, Krakowie i Poznaniu, ale jego twórczość nie znalazła już takiego odzewu, co stało się przyczyną pogłębiającego się dramatu artysty.
Fascynowało go życie małych miasteczek, sceny wiejskie, uroda Kresów, zmysłowość kobiecych postaci. Wykonał też wiele prac o tematyce religijnej i symbolicznej (kalendarz). Te pełne witalności, afirmacji życia, dynamiki drzeworyty należą do nurtu sztuki polskiej, której czołowym przedstawicielem był Władysław Skoczylas. W zamojskim okresie stworzył m.in. akwarele Przekupka zamojska, Przedświąteczna sprzedaż kwiatów papierowych, Narożna lampa, Nawa Kolegiaty, serię pełnych nastroju, nokturnowych podcieni rynkowych.
Opuścił Zamość zniechęcony ciężkimi warunkami mieszkalnymi (obskurne pomieszczeniu przy internacie na końcu pałacowej oficyny - w pobliżu kolegiaty, ul. Akademicka 1 m. 6). W Zamościu miały miejsce cztery wystawy jego prac:  1957, 1967 (BWA), 1977 (Muzeum), 20 II 2004 - 92 prace, 21 X 2013 - ok. 100 prac (zbiory prywatne), a w muzeum znajduje się ok. 100 prac. W I 1966 jego imię nadano sali wystawowej w PDK (wtedy jako Salon BWA), lecz szybko o tym zapomniano. Ma ulicę w Mielcu.

 * Medale: Salon Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie w 1930 - brązowy (za cykl "Kalendarz"), Esposizione Internazionale D'Arta Sacra Moderna w Padwie w 1932 - srebrny (za Madonnę z królikiem, złotego nie przyznano!), Wystawa Polnische Kunst w Berlinie w 1935 - srebrny.
 * Nędzne mieszkanie ciemne i zagrzybione, składające się z małej kuchenki i takiegoż pokoiku. O jakichkolwiek warunkach zorganizowania warsztatu twórcy mowy być nie może. Dlatego to artysta tworzy głównie w lecie - na dworze. W zimie może ciąć drzeworyt przy piecu. Jego narzędzia pracy, piórko, tusz, kilka starych zużytych dłutek, trzy małe pędzelki i komplet farb akwarelowych (M. Pisarek "Kultura i Życie" dod. "Sztandar Ludu", 1957 nr 28).
 * Po przypadkowym zabłądzeniu do Zamościa już w latach pięćdziesiątych zacząl wycofywać się z życia artystycznego lekceważony jako uczeń duchowy Skoczylasa, co na pewno pogłębiało wewnętrzny dramat człowieka nagrodzonego niegdyś (1931) srebrnym medalem na Międzynarodowej Wystawie Grafiki w Padwie i do wybuchu wojny eksponującego swoje prace we Włoszech, Danii, Hiszpanii, Bułgarii, Niemczech, USA, Francji, a więc w takiej skali, o jakiej nie mógł chociażby marzyć żaden z plastyków mieszkających w Zamościu. (IJK, "Kamena" 1979 nr 23)
 * "Kultura i Życie" nr 12 z 15 II 1960 - Ostatnio opuścił miasto wybitny grafik Władysław Żurawski - przyczyną były ciężkie warunki mieszkaniowe. Grafik od lat żył w obskurnej "norze".
* Największe zbiory drzeworytów W. Żurawskiego - Biblioteka Jagiellońska 201, "Ossolineum" 123, Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu 90, Muzeum w Przemyślu 89, Muzeum w Mielcu 56, Biblioteka Narodowa w Warszawie 52, Muzeum w Zamościu 48, Muzeum Podkarpackie w Krośnie 23, Muzeum w Bydgoszczy 12.
 * Muzeum Zamojskie posiada 32 akwarele Żurawskiego, w tym 29 z okresu zamojskiego, a 24 z motywami zamojskimi; 48 drzeworytów, w tym 41 przedwojennych, a wśród nich cykl miesiące i pory roku (16) oraz 7 rysunków z zamojskiego okresu.

 * W ślady ojca próbowała pójść córka Krystyna (znany m.in. portret męski z 1943,  kwiaty z  1943, Portret dzieci z 1956).

Czytany 1565 razy Ostatnio zmieniany sobota, 07 lipiec 2018 09:17

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

15827083

Wyświetleń