nagłówek

BALKONY STAROMIEJSKIE

Element architektoniczny budynku mieszkalnego niegdyś bardzo częsty w Rynku Wielkim. Większość z nich powstawało wtórnie  w trakcie modernizacji  kamienic od ostatniej ćwierci XIX w., wszystkie usunięte w 1937-38 podczas prac renowacyjnych (łącznie 32 balkony).
Balkony, jako z założenia już przynależne nowopowstałym obiektom posiadają m.in. dwa reprezentacyjne gmachy na obu końcach ul. Żeromskiego, murowane, utrzymane w stylu budowli (Dom Centralny – 18, Gmach Czerskiego -  8). W wyniku rozbudowy, a przede wszystkim nadbudowy kamienicy rynkowej nr 1 wraz z częścią wzdłuż ul. Staszica i od strony ul. Kolegiackiej, kompleks ten otrzymał aż 13 balkonów. Balkony rynkowe należały do bardziej reprezentacyjnych o dekoracyjnych wzorach żeliwnych balustrad, prawdopodobnie odlewanych poza Zamościem.
W latach 60. i 70. usunięto większość balkonów w pozarynkowej części miasta, wszystkie przy ul. Kolegiackiej (9), Grodzkiej (5), Bazyliańskiej  (5), przy ul. Żeromskiego, poza wspomnianymi gmachami było 13 balkonów (zostało 6). Obecnie na Starym Mieście znajduje się 71 balkonów, w czasach największej ich świetności dwukrotnie więcej – 145 balkonów.
Balkony w Rynku Wielkim w 1937 (tylko w fasadach kamienlc):
Rynek Wielki nr 1 (pięć), nr 3 (dwa), nr 5 (jeden), nr 7 (jeden), nr 7a (dwa); nr 2 (jeden), nr 4 jeden), nr 8 (jeden), nr 14 (dwa); ul. Staszica nr 11 (jeden), nr 19 (dwa), nr 21 (trzy), nr 23 (jeden), nr 25 (jeden), nr 27 (jeden), nr 29 (jeden), nr 33 (jeden), nr 35 (jeden); ul. Ormiańska nr 22 (dwa), nr 20 (jeden), ul. Kołłątaja nr 2 (jeden).
Balkony pozarynkowe na Starym Mieście - istniejące w 2020 oznaczone boldem
Dom Centralny – 18
Gmach Czerskiego - 8
ul. Akademicka nr 4, nr 6
ul. Bazyliańska nr 3, nr 5, nr 11, nr 16, nr 17
ul. Daniłowskiego nr 1
ul. Grecka nr 2
ul. Grodzka nr 1, nr 10, nr 13, nr 14, nr 16
ul. Kolegiacka nr 12 (4), nr 14 (5), nr 16, nr 18
ul. Kołłątaja nr 6 (2)
ul. Kościuszki nr 7, nr 8 (4)
Plac Jaroszewicza b.nr
Plac Stefanidesa nr 2, nr 6
ul. Moranda nr 1, nr 2, nr 4 (2), nr 6, (2)
ul. Łukasińskiego nr 11 (2, d. 4)
ul. Pereca nr 2 (3), nr 7, nr 18, nr 29 (2), nr 41 (4)
ul. Solna nr 6
ul. Staszica nr 6, nr 14, nr 18 (3)
ul. Zamenhofa nr 18 (4)
ul. Żeromskiego nr 6, nr 7, nr 9, nr 10, nr 11 (2), nr 12, nr 14, nr 16, nr 18, nr 20, nr 22, nr 36 (3)
a ponadto Dom Rzemiosła  - 9.

Czytany 97 razy Ostatnio zmieniany piątek, 19 czerwiec 2020 18:12

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

17098654

Wyświetleń