nagłówek

EPIDEMIE

Andrzej Kedziora marzec 22, 2013

Pierwsza wiadomość o powietrzu w  Zamościu pochodzi z 1592, spowodowało one okresowy kryzys miasta. Podczas epidemii w 1604 Jan Zamoyski polecił zakupić kilka słoików driakwi. Później w Zamościu uśmierzono powietrze z końcem 1625. W 1630 na morową zarazę wymarło wielu ludzi w mieście i na przedmieściu (powietrze morowe w Zamościu coraz z lata bardziej sie w jesieni szerzyło i ponawiało). Od VIII do XII 1653 w Zamościu na morowe powietrze miało umrzeć 500 osób (drudzy mówią, że 700 - J. Golliusz). Kronikarz ten pisał -  ach jak sprośnie i żałośnie lud był chowany na prostych go czymkolwiek przykrywszy noszono w nosidłach i w duł wykopawszy z szatami jako obrany chodził i kilku pospołu chowano.
Gdy 3 X 1656 stwierdzono przypadek morowego powietrza, zamknięto kamienicę Taburtego (ul. Staszica 29) postawiono straże przy bramach, a niektórzy wyjechali z miasta. Latem 1657 przed powietrzem (3 miesiące) uciekał Bazyli Rudomicz z rodziną. Morowe powietrze pojawiło się 9 X 1661, ale nie na długo i niewiele osób zmarło, później wróciło z końcem lata 1662 (wg Rudomicza zmarło kilkanaście osób) i w okresie IX 1711 - I 1712 (22 IX wypędzono Żydów, zamknięto Akademię).
Po zarazie w 1831 przetrwało w kolegiacie epitafium zob.) 5-ciorga zmarłych wtedy Uszyńskich. Epidemie cholery i czerwonki notowano w 1850, 1852 (16 VIII ogłosił o wybuchu cholery medyk lwowski), 1853 i 1855, gdy wynajęto dodatkowe pomieszczenia dla "cholerycznych". Wielka epidemia cholery nawiedziła miasto w 1856. Cholera najczęściej nawiedzała miasto, np. w VII 1867 powstał Komitet Choleryczny, a w 1892 odgrodzono się kordonem od Janowic. Były przypadki tyfusu (1893), na Nowym Mieście 40 dzieci zmarło na odrę (1898), a kilka ofiar zabrała czarna ospa (1913). W 1912 chorych przetrzymywano ze względu na bezpieczeństwo w położonym za miastem baraku cholerycznym. W 1919 przy ratowaniu chorych na tyfus. zm. w Zamościu ks. Stefan Skrzetuski (wikary zamojski) i o. Ignacy Nipocki (jezuita).
Z 1936 pochodzi wiadomość o ostatniej większej epidemii tyfusu, potem czerwonki (osiedle przy ul. Żdanowskiej). Tyfus i gruźlica szerzyły się w l. 40. W 1942 przypadki tyfusu plamistego w więzieniu przybrały formę epidemii. W 1958 odnotowano 209 przypadku krztuśca, 193 odry, 60 płonicy, 48 płonicy, 15 duru brzusznego, 2 heine-medina, 1 czerwonki. W 1988 szpital opanowała salmonella (50 osób). Od czasu do czasu notowane były przypadki wścieklizny, np. w XII 1928, ostatnio 20 III 2001 na ul. Powiatowej, następny na Krasnobrodzkiej (koty).


  * W 1892 pod grozą cholery w mieście zaczęto przestrzegać czystości, kwarantanny (uciekających tu z Lublina obowiązywała 5-8 dniowa kwarantanna), urządzono tanią kuchnię (herbata 2 kop., zupa z mięsem 3 kop.), zamknięto szkoły, a podróżnych z Rejowca nawet 3-krotnie odkażano karbolem.

Galeria

Czytany 2201 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 30 kwiecień 2020 17:57

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

16996138

Wyświetleń