nagłówek

GOŁĘBIE

Andrzej Kedziora kwiecień 06, 2013

Pod k. XVI w. sprowadzano do Zamościa gołębie perskie, przez Zamoyskiego albo przez Tatarów (charakterystyczne wznoszenie, pionowo w górę, do 9 tys. m), z czasem nazwane zamojskimi górnolotami, przetrwały do dzisiaj. Najbardziej znanymi hodowcami tej rasy są - Tadeusz Kawka, Alfred Kiełbiński, Waldemar Skóra, a gołębi pocztowych: Andrzej Paluch, Henryk Fuks. Do znanych hodowców należał m.in. Mieczysław Stoczkowski, Wincenty Szwedziuk (1916-1968) - P. Szewc pamięta z czasów szkolnych podwórko przy ul. Listopadowej i co najmniej kilkaset gołębi zamojskich.
23 I 1966 w Zamościu utworzono oddział Polskiego Związku Hodowców Gołębi Pocztowych (ul. Reymonta 15), prezesem został Wiktor Gruszecki, wiceprezesem Wincenty Szwedziuk, sekretarzem Tadeusz Kowalski, skarbnikiem Michał Ciepłowski (od 1969 prezes Ludwik Obst i kolejno Leon Wojciechowski, Stanisław Przekociński, Zygmunt Cużytek). W przeszłości najbardziej znanymi gołębiarzami staromiejskimi byli "Gula" i "Dziudek".
W 1998 powstał w Zamościu oddział Polskiego Związku Hodowców Gołębi Rasowych i Drobiu Ozdobnego (15 czł., 2003 - 32, 2012 - 43, 2019 - 110, 2023 - 185 czł., pierwszym prezesem Andrzej Niemczuk, od 2013 Edward Wasil). Czołowi gołębiarze z Zamościa to Andrzej Boć, Jerzy Kardasz i Krzysztof Niedzielski. Od 2009 corocznie na początku roku prezentują dorobek hodowlany na Wystawie Gołębi Rasowych i Drobiu Ozdobnego w zamojskiej Hali OSiR (na I-szej 427 gołębi w 32 rasach, na VI w 2014 - 440 gołębi w 40 rasach oraz drób ozdobny), w maju podczas Jarmarku Hetmańskiego, w lipcu na Wystawie Zwierząt, Maszyn i Urządzeń Rolniczych w Sitnie i na licznych pokazach i wystawach na terenie całego kraju. Podczas X Wystawy (2019) zaprezentowano 700 gołębi 45 ras, w tym 100 gołębi zamojskich, 80 roztoczańskich, 200 wysokolotnych, w 2020 rasowych 630 i wysokolotnych ok. 300.
Jego czł. prezentowali na wystawie w Poznaniu dwie rasy zamojskie: zamojski czubaty i zamojski. W 2013 na Krajowej Wystawie w Kielcach zamojscy hodowcy zdobyli tytuły Mistrza Polski w rasie Syberyjski Biały (E. Wasil) i Budapesztański Wysokolotny (Waldemar Ambroch). W 2015 zorganizowano po raz pierwszy w Zamościu w hali "Rolniczaka" Okręgową Wystawę Gołębi Pocztowych (50 hodowców, 300 gołębi). W 2018 15-tu zamojskich hodowców  uczestniczyło w europejskiej wystawie w Danii (tytuł Młodz. Mistrza Europy w rasie Zamojski - Michał Stawarski). W 2022 na międzynarodowej w Kielcach z 6 tys., zamojscy hodowcy pod ocenę 300 i 50 pokazowych (najwięcej), zdobyli tytuł championa, 3 międzynarodowego mistrza (najwyższe: W. Kudyba, M. Cwynar i E. Wasil, prezes, który od Ministra dyplom i statuetkę za promowanie rasy Zamojski). W 2023 odznaką diamentową uhonorowany został Zdzisław Jakubanis, Jacek Zabłocki i E. Wasil.
Gołębie w płn.-wsch. kwartale Rynku Wielkiego żyją od pocz. l. 90. (2000 - blisko 300 gołębi). W związku z zabezpieczeniami (od 2003 kolce) przeniosły się również w inne miejsca (m.in. dzwonnica kolegiacka,  fronton kościoła franciszkańskiego, z czasem także osiedle Orzeszkowej, Zamoyskiego). Wskutek utrudnień gołębie przenoszą się w nowe miejsca. W związku z ptasią grypą w X 2005 uśmiercono 70 gołębi. W ich obronie stanął ornitolog - wg niego nie jest to zdziczała forma gołębia domowego, lecz miejska odmiana gołębia skalnego, tzw. gołąb miejski i od 2004 podlega całkowitej ochronie.


 * Gołębie w Rynku miały się pojawić za sprawą jednego z prominentów zamojskich, który w l. 70-tych przywiózł z podróży służbowej 20 gołębi, które dostał od prezydenta Krakowa.
 
* Gołębie: Wiedeń - 200 tys., Wenecja - 25 tys. (Pl. Św. Marka 5 tys.), Londyn - 20 tys., Warszawa  - 10 tys.
 * Gołąb pocztowy wypuszczony rano w Paryżu, następnego ranka jest w Zamościu (1500 km).
 * Członkowie założyciele oddziału w 1966: Wiktor Gruszecki, Wincenty Szwedziuk, Michał Ciepłowski, Tadeusz Kowalski, Mieczysław Maślona, Wiktor Król, Roman Łysiak, Marian Szykuła, Józef Złomańczyk, Władysław Lipiński, Czesław Rogala, Jan Tymczak, Leon Wojciechowski, Tadeusz Zastąpiło, Szczepan Pieczykolan.

Czytany 2366 razy Ostatnio zmieniany sobota, 09 wrzesień 2023 17:23

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

26827836

Wyświetleń