Forma własności ziemskiej – gospodarstwo rolne, na potrzeby ich właściciela, w Zamościu na jego przedmieściach, lub bezpośredniej okolicy, należały do Zamoyskich, do instytucji kościelnych a także do bogatszych mieszczan – miejscowego patrycjatu, kupców także profesorów Akademii.
Jako pierwszy, Zamoyskich, powstał na Janowicach (1581-84), drugi - Koźlerogi zwany potem Podtopole, oddali ordynaci franciszkanom. Folwark kolegiacki – to późniejsza Wólka Infułacka. Franciszkanie potem mieli nawet aż 4 folwarki, posiadały je klaryski, Bazylianie (Szopinek, Majdan) kościół ormiański. 
Wg lustracji z 1591 były 3 folwarki, z 1696 aż 49 (m.in. po 3 na Nowym Świecie i Skałce, 2 na Podgroblu), w 1720 – 26. 
Patrycjuszowskie folwarki często posiadały także niewielkie browary i winniczki. Z archiwaliów zachowała się wiedza m.in. o folwarku Adama Burskiego, Bazylego Rudomicza (dwu), Jakuba Bernego (Podgroble). Jako ich posiadacze występują Mikołaj Hadziejowicz, Jan Paprocki (Nowy Świat, Janowice, przy drodze do Jarosławca), Hieronim Kołakowski (Przedm. Lwowskie), Zachariasz Arakiełowicz, burmistrz Krzeczkiewicz (spłonął w 1660), Jan Szyc, Kasper Szymański (obaj przy Gęsiej).
W czasach poźniejszych (zabór, po upaństwowieniu miasta) do bardziej znanych właściecieli posiadłości folwarcznych należał Marcin Koziołkiewicz (aż trzy - Janowice, Wólka Miejska oraz Kalinowice) i Bazyli Kukolnik (Przedm. Lubelskie). Rządową własnością, jako folwark donacyjny, stały się Janowice. Podgroble uźytkowało wojsko, Podtopole i wyodrębnione Janowice Małe przypadło generałom rosyjskim. W bezpośrednim sąsiedztwie starego miasta znalazł się „ogród inżynierski” płk Noltego, Natomiast nieokreślone zabudowania folwarku przylegać miały od południa (wojsko).
Do lat międzywojennych przetrwały noszące ten charakter przestrzenie rolno-gospodarcze: wspomniany - ”inżynierski” wł. Antoniszewskich, Karolówka vel Świnki (historycznie folwark franciszkanów), posiadłość Szai a potem Ignacego Margulesa (Płoskie), majątek ziemski Inlendera „Awigdoria” (okolice ul. Hrubieszowkiej) i sadowniczo-ogrodniczy kompleks Modzelewskich (d. ul. Lwowska i Orla).

 * W 1808 do probostwa należał Folwark na Przedmieściu (bliżej nie określony). Ogrodzony chrustem. Dom drewniany pod gontem; 2 izby i 2 alkierze, komórka i kuchenka z mur. kominami, odrestaurowany. w dobrym stanie. Obok stary, spichlerz, drewniany kryty gontem, ale zdezelowany. nie warty reperacji, przetrwa jakiś czas. Stodoła kryta słomą zawaliła się tylko częściowo użytkowana. Szopka z chrustu może służyć jeszcze czas jakiś. Stajnia z wozownią, kryte słomą, wywracały się, podpierane tymczasowo, drewno z nich mogłoby być zagospodarowane.