Obecnie z wyraźnym określeniem w nazwie - restauracja - najstarsze w Rynku Wielkim to „Padwa” i „Muzealna - Piwnice Ormiańskie”, później „Verona”, „Bohema” i  „Skarbiec Wina” i nieopodal w hotelu przy ul. Kołłątaja - "Aurora" i "Fanaberia" przy  Żeromskiego 6 - „Corner Pub”. a przy Rynku Solnym 4 - "Stary Dwór". Z kolejnego dziesięciolecia pochodzi „Morando”, „Piwnica Pod św. Kazimierzem” i też z ul. Żeromskiego „Polonia” i „22 400” (od 2023) oraz „Brama Spotkań” (Brama Lubelska) i „Luneta” (Łukasińskiego). Najstarsze jednak lokalizacje gastronomiczne na Stary Mieście to d. „Staromiejska” (ob. „Ontario”, ul. Bazyliańska) i „Renesans” (d. kawiarnia, ul. Grecka). Ponadto jeszcze była „Greco Zamość” (Rynek Wielki 7a, Agnieszka Włoch, tylko 2021-22) i  „Arte del Gusto” (Rynek Wielki 9).
Restauracje z wyraźnym dookreśleniem - pizzeria (pizza) – „Aleje Smaku” (Solna 1), „Infinito” Pizzeria-Bistro (Morando 4) „Roma" Pizzeria & Ristorante” (Bazyliańska 1, od 2024), a przemiennie restauracją i pizzerią określana jest wspomniana „Verona” (Rynek Wielki 5).
W pełni pizzeriami są „La Fiamma Pizzeria Napoletana” (Rynek Wielki 2, dp 2023 "Piwnica pod Rektorską - Art Jazz Cafe"), „Piazza Grande” (pizzeria włoska (Rynek Wielki 14, od 2024), a w najbliższym sąsiedztwie „Da Grasso” (Staszica 7), „Ontario” (ul. Bazyliańska 5),  „Grotex” (Pl. Stefanidesa 4) i „Najlepiej” (Solna 7).
Rynkową ofertę uzupełnia, bądź uzupełniały "Krowa na miedzy" - Burger&Drink Bar, przedtem restauracja „Sobiepan” (Rynek Wielki 3), oraz bistra „Figa z Makiem” (Rynek Wielki 4, wcześniej "Blue Pub") i „Zamościanka” (Rynek Wielki 7a)  a także już za murami „Powiedz Cześć” z ul. Piłsudskiego 1. Są dwa staromiejskie kebaby „Power” (Pereca) i „Friends” (Pl. Stefanidesa), jak również sandwiche „Zamów gościu” (Łukasińskiego).
Z Rynkiem Wielkim 7a oprócz „Zamościanki” i „Greckiej” łączy się jeszcze City Grill Restaurant & Bar i od 2018 coctail bar/restauracja „Centralka”.
Na Starówce funkcjonują także  "Oedo Sushi" (Bazyliańska 7), a także "Ale Sushi" i "Toto Sushi" (obie Łukasińskiego),  „Pub Seta i Galareta”(Grecka 9) oraz otwarta w 2025 kilkanaście metrów od Franciszkanina "Pijalnia wódki i piwa". Jest też od 1979 zasłużony bar, od 1995 „Asia”. 
Kawiarnie to kultowy „Mazagran” (Pereca), oraz „Galicya Cafe” (Rynek Solny), „Pożegnanie z Afryką” (Morando, d. Kolłątaja), „Arabeska” (Zamenhofa), "Parkowa Caffe", ”Kawa na Ławę” (Grodzka), „Dolce Vita” *Rynek Wielki), „Otwarta Cafe” (Łukasińskiego), „Przystanek Piekarza” (Łukasińskiego). „Drugie piętro” (Akademia Zamojska), "Factoria" ((Staszica 27, krótko do 2016) i „Old Town Café” (Staszica 39, do 2024). Nie przeszedł próby inny pomysł – „Latający kufer kawa & książki”, a także szachy (Bazyliańska).
Cukiernie: Pijalnia Czekolady „Chocolaterie” (RW 4), Lodziarnia „Bosko”, Pijalnia czekolady „Wedel” (od 2022), też "Bohema" i "Arabeska", oraz FitCake" - jedyna w Polsce cukiernia bez cukru (Łukasińskiego).
Poza Starym Miastem znajdują się restauracje przy hotelach: „Jubilat” (Wyszyńskiego 52) „Polak” (Orla), „Carskie Koszary” (Koszary 11). „Koronny” - „Kryształowa” (Koszary 7), „Artis” - „Esensja” (Sitaniec 1), „Zajazd Orzeł” (Lipska 63) a także największa OSiR (Królowej Jadwigi 8), "Hollywood" (Peowiaków 94), „Tricolore” (Przemysłowa 10, Twierdza), „Nadzieja” (Powiatowa), „Manufaktura smaku” (Lipska 61), „Browar Zamość” (Sienkiewicza 22, zamknięta 2018). Jedyne poza centrum kawiarnie „Vero” (Hrubieszowska) i "Cafe Black" (Różana). 
Jako kawiarnia - restauracja występuje „Aura” (Piłsudskiego 29), a Cukiernio-Kawiarnie "Poezja Smaku" (Lipska 59) i "Słodka Pokusa" (Lwowska 30), jako restauracje i pizzerie - „Bella Italia” (Zielona 3) i „Roma” (Lwowska 10). Natomiast pizzerie: „il tempo” (Piłsudskiego 29e), "Big Buffalo" (Peowiaków), "La Strada" (Lulelska),  "Bar Hetmański" (Zamoyskiego), „Stopiątka” (Wyszyńskiego 13), „Ewa” (Gminna 25) i „Halo pizza” (Lubelska 4)
Kuchnię polską proponują: „Smak Story” (Szwedzka 24B), „Jadłodajnia Zamojska” (Koźmiana 1) i „Peron” (Szczebrzeska 11) a także „Obiady domowe” (Wyszyńskiego 3, zamknięta), "Obiady domowe - Kura Domowa" (Partyzantów 60) i  „Pierogarnia Zamojska” (Partyzantów 9), Bar mleczny "Zjednoczone Smaki" (Błonie) oraz „Karczma Góralska” (Sikorskiego).
Egzotyczne smaki reprezentują: kuchnie orientalne „Viet-Nam House” (Wyszyńskiego 4) i „Chińczyk Okej” (Zamoyskiego 62), Kuchnię azjatycka „Azja WOK” (Przemysłowa 10).
Jako bistra firmują się "Dwa Pstrągi" (ul. Partyzantów 42, od 2024), „Piąte przez dziesiąte” (Lwowska 8) i „Marina” (Namysłowskiego 8), a burgery „Strefa burgera” (Partyzantów 19), „CopaCabana” (Wyszyńskiego 52) i „Tauro burger" (Orla 1).
Najpopularniejszą formą tego rodzaju gastronomii są jednak kebaby, ze staromiejskimi aż 10 - „Bodrum Doner Kebab” (Gminna 57a), „Swojak Kebab” (Gminna 57), „Smażalnia ryb kebab” Gminna 25), „22-400 kebab” (Gminna, 2025), „Istambul Kebab” (Orla 1B), „Antalya doner kebab” (Partyzantów 100), "Emmy Kebab" (Hrubieszowska). „Street Foot Kebab” (Peowiaków 68B), „Kebab wypas” (Przemysłowa 4e), "Hot Kebab" (ul. Zamoyskiego 6), „Noor Kebab” (Przemysłowa 21), "My Kebab" (Kililińskiego), „Bafra kebab” (Sadowa 8), „Chilli kebab" (Szwedzka 4), „Suez Kebab" („Twierdza”).
Gastronomiczną ofertę uzupełnia jeszcze kawiarenka "U Jareczka" (Sochaniewicza), „Safari ZOO", (teren ZOO), Kawiarenka (ZOO), Bar przy Lwowskiej, Brzuś Jerzy Bar (Listopadowa), Pikalnia Piwa (Spadek), sieciowe McDonald's (Al. Jana Pawła II 6 i Sikorskiego), KFC (Legionów 8) i Wild Bean Cafe (Legionów 10), obydwa "Przystanki piekarza".