W 1937 Teatr Mały (osobne hasło) wystawił Golgotę. W 1997 amatorzy z Zamościa  przedstawili w WDK Proces Jezusa - proces i śmierć na krzyżu ukazana poprzez dialogi i zachowania sceniczne (reż. franciszkanka Barbara Dłużewska).
Po raz pierwszy odbyło się 16 III 2008 jeszcze z rozwiniętym tytułem Misterium Męki Pańskiej widziane oczyma człowieka XXI wieku. Przygotowane zostało przez parafię na Karolówce. Pomysłodawcą i organizatorem plenerowego spektaklu był ks. Marian Wyrwa oraz działająca przy parafii Grupa Teatralna "Warto" (ob. "Jednak Warto"), a Droga Krzyżowa wiodła ul. Śląską, Kopernika i Chabrową (ponad 1 km). Główne sceny rozgrywano na terenie Ośrodka Szkolno-wychowawczego, stroje m.in. wypożyczano z teatrów.
Od początku do 2012 Jezusa grał Robert Głąb (prac. warsztatów terapii zajęciowej, Mister Zamościa 2005), w 2014 Piotr Szubtarski, w 2017 ponownie M. Głąb (także 2025). Wielu kandydatów ks. Wyrwa znajdował podczas wizyt kolędowych. Później organizował ks. Marcin Jakubiak. ob. ks. Jarosław Feresz. 
W 2011 zaangażowanych było ponad 200 osób, widzów ok. 2 tys. W 2012 (zła pogoda) jeszcze bogatsze widowisko, z udziałem grupy rekonstrukcyjnej z Lublina, koni, 100 aktorów, 40 osób obsługi (muzyka Preisnera). W 2013 ze względu na śnieg odwołano spektakl, od 13 III 2016 w zamojskim amfiteatrze (2019 - ponad tysiąc widzów). Z powodu pandemii (2020, 2021) Misterium powróciło 9 IV 2022 (120 osób). Widowisko trwa ok. 2 godzin, odbywa się wieczorem w niedzielę przed Wielkanocą (ostatnie 28 III 2026).

 * W pierwszym Misterium 16 III 2008 brali udział m.in. Katarzyna Lipczewska (Maria), Małgorzata Dziura (Maria Magdalena), Izabela Jabłońska (Weronika), Mateusz Pera (Judasz), Andrzej Margol (Szymon Cyrenejczyk), Karol Banaszkiewicz (Piłat), Bolesław Wilk, Mieczysław Maniuk, Stanisław Michoński (przedstawiciele Sanhedrynu), Marek Dziura (żołnierz krzyżujący Chrystusa), Tomasz i Dominik Ruczajewscy, Krzysztof Bubiłek (pretorianie), Krzysztof Kiszka (narrator), ponadto scenografię przygotowała Krystyna Różańska. W 2025 m.in. adwokaci Piotr Hildebrand i Magdalena Dołgan (b. wiceprezydent miasta)