nagłówek

KINO STYLOWY

Andrzej Kedziora luty 08, 2013

Pierwszy seans odbył się w Wielkanoc 4 IV 1926, przez 4 dni wyświetlano Świat zaginiony wg Conan Doyle'a, film o który ubiegały się wszystkie miasta (Cuda techniki kinematograficznej ukazywały świat bajki, legendy, postacie i zwierzęta przedpotopowe, życie przed tysiącami lat). Oficjalnie otwarte zostało 1 IX staraniem Sejmiku Powiatowego w d. kościele franciszkańskim, jako Kino-teatr (dzisiejsza nie gramatyczna, męska forma nazwy, jest reliktem tamtej pierwotnej funkcji), miało 380 miejsc - drewniane fotele zamówione w 1924 we Lwowie. Na inaugurację przedstawiono film niemy Wieczór cygańskich romansów z udziałem  wybitnej warszawskiej śpiewaczki i miejscowych muzyków, następnie od 5 IX słynny Indyjski grobowiec, potem Nędzników. W repertuarze były głównie filmy ameryk. i polskie (podczas seansu Trędowatej jedna z pań doznała nerwowego wstrząsuzbyt może przeczulona po tragicznych przejściach w Rosji - obecni lekarze nie pośpieszyli jej z pomocą). Grano też inne słynne filmy, Burza nad Azją Pudowkina, Miłość i łzy Chopina (w jego roli Pierre Blanchar), Boska kobieta (Greta Garbo). Dla ludności wiejskiej wyświetlano w 1927 po cenach ulgowych Chłopów (z pogadanką). Do końca 1927 kino miało 92.583 widzów.
Pierwszym zarządzającym był Zdzisław Zdziennicki, później Bolesław Chmurzyński i Henryk Biernacki. Kino zatrudniało 6 osób (3 renomowanych muzyków, kasjer Maks Tauber, bileter Wincenty Burzyński i mechanik Stanisław Małaszewski). Od 1930 Wydział Powiatowy wydzierżawił je spółce złożonej z pracowników kina.   W VIII 1930 wyświetlono pierwszy w Zamościu film śpiewno-dźwiękowy (głos odtwarzano z płyty), amerykański Pieśń żywiołów. W  XII 1930  zainstalowano aparaturę dźwiękową wyświetlając Śpiewaka jazz-bandu (pierwszy na świecie film dźwiękowy, prod. 1927). Od 1938 wyświetlano także filmy barwne (pierwszy powstał w 1935). Przez dłuższy czas na przemian grano nadal filmy nieme.
Kino cieszyło się olbrzymią frekwencją, posiadało barek kawowy. W 1936 przeprowadzono remont, m.in. krzesła zastąpiono fotelami, założono nową kurtynę z pąsowego pluszu i kulisy ze srebrzystego welwetu, zakupiono fortepian m-ki "Bechstein". Salę wynajmowano na wszystkie ważniejsze uroczystości w mieście i spektakle teatralne, wystąpiła tu większość gwiazd polskiej estrady (pow. sceny 150 m2). Ostatnim kierownikiem kina przed wojną był Władysław Biernawski. W XII 1939 Niemcy zmienili nazwę "Stylowego", na "Capitol", którą zamościanie przekręcali na "Kapitulacja" (pierwszy znany afisz z nazwą z 21 I 1942). Czynne było w dni powszechne o 16.00, w niedziele o 14.30 (od 6 I 1944 wyświetlano Titanica), a ostatni niemiecki seans miał miejsce 13 VII 1944.
Uciekając, Niemcy zdewastowali salę. Zrabowaną aparaturę ("Ernemann-2") odnalazł i uruchomił Stanisław Małaszewski, za zgodą komendanta miasta Marakulina już 15 VIII 1944 kino-teatr otwarto ponownie (W. Burzyński - na drugi dzień udałem się sztabu  deklarując uruchomienie kina, major radziecki wydał rozkaz aby przydzielić aparaturę, trzy filmy na początek i 10 żołnierzy do pilnowania porządku). Grano ukrytą przez niego Trędowatą i Królową Śnieżkę oraz 29 VIII wypożyczoną przez wojsko Aktorkę, Dwóch żołnierzy i Trzech muszkieterów. Pierwszym po wojnie kierownikiem został Wincenty Burzyński (był nim aż do 1970). W III 1945 umowę na dzierżawę kino z "Filmem Polskim". W 1949 uruchomiono balkon (do 450 miejsc). Dopiero z pocz. l. 50. otrzymano nowocześniejszy projektor ("Ernemann-7"). W 1950 zatrudniony był: kierownik, kasjerka, operator, jego pomocnik, uczeń, st. bileter i 2 bileterki.
Bodaj ostatni na kilka lat film amerykański grano w VIII 1949 (Podejrzenie).  W 1955 wg sprawozdania cenzury - dużą frekwencję miały radzieckie, włoskie i francuskie, słabą NRD-owskie, polskie i węgierskie (grano też australijskie, meksykańskie, argentyńskie, chińskie. W 1952 - 334.818, 1953 - 371.384 widzów. 1 I 1956 kino zaliczone do I kategorii i mogło grać 90 seansów miesięcznie.
W XII 1960 zainstalowano ekran panoramiczny (pierwszy taki film powstał w 1952), i miękkie fotele. W 1962 na 1215 seansach było 348 tys. widzów! W 1966 było 540 miejsc (w tym 192 na balkonie). W 1977 i 1984 dokonano gruntownych remontów. Jeszcze w l. 70. zdarzało się, że miesięcznie kino odwiedzało nawet 45 tys. widzów! W 1984 "Stylowy" zatrudniał 13 osób, wyświetlił 109 filmów nowych (31 pol., 57 socjal., 21 kapitalistycznych) i kilkadziesiąt powtórkowych na 1628 seansach (śr. 149,6 widza) dla 243,6 tys. widzów (135 na polskich filmach, 19,5 socjal., 89 kapitalistycznych).
Z końcem l. 80. kino zaczęło przegrywać z video. Spadła frekwencja, kolejno w 1989 wyniosła 154 tys., 1990 - 117 tys., 1991 - 56,8 tys. (1240 seansów, najbardziej kasowe filmy gromadziły najwyżej 100 widzów na seansie), a w 1992 - 29 tys. Kino ratowało się wyświetlaniem lektur. 1 IV 1991 Instytut Filmowej Dystrybucji "Max" oddział w Lublinie przekazał kino samorządowi.
W związku ze zwrotem kościoła 31 I 1994 odbył się ostatni seans, następnego dnia kino przeniesiono do wydzierżawionego przez miasto GKO (1 III pierwszy seans Fatalny instynkt).  Zredukowano zatrudnienie z 8 do 5 osób (dyrektor, 2 operatorów, 2 kasjerki, równocześnie - bileterzy, sprzątaczki, plastyk), lecz kino i tak zdane jest na dotację z budżetu miasta. Frekwencja: 1994-97 kolejno w tys.: 32, 61 (969 seansów), 70, 66 (1240). W 1998 kino było modernizowane (334 miejsca), od 1999 posiadało nagłośnienie Dolby Digital, w 2002 - ok. 70 tys. widzów, w 2009 - 65 tys. na 86 filmach (najwięcej Popiełuszko 10 tys., gł. uczniowie).
Z okazji 70-lecia 6 IX 1996 kino po raz pierwszy wyświetlało film w dniu ogólnop. premiery (Mission Impossible). 27 VI 2000 zainaugurowało działalność Kino Letnie (dziedziniec Akademii). W nagrodę za frekwencję Pana Tadeusza A. Bubeła wyjeżdżał do Cannes. Organizuje Międzynarodowe Dni Filmu Religijnego "Sacrofilm" i Letni Festiwal Filmowy, Festiwal "Spotkania z historią". W 2018 podczas gali na Festiwalu w Gdyni kino "Stylowy" otrzymało statuetkę dla najlepszego kina w Polsce (nominowane obok kina w Katowicach i Warszawie).
Ponad pół wieku przepracował tu Stanisław Małaszewski, a obok niego 40 lat Józef Basiak (obaj operatorzy), kilkadziesiąt lat W. Burzyński, Kazimiera Szykuła i Aniela Grochowska (bileterki), Regina Siedlecka (kasjerka), Maria Smolińska (25 lat) później Radosław Turczyn (ponad 30). Po W. Burzyńskim kinem kierowali: Waldemar Góra (1971-75) i Adolf Kępowicz (1975-91). Od 1991 dyrektorem kina jest Andrzej Bubeła.
Ostatni seans w starym kinie 22 VII 2010 o 22.30 Shreka Forever obejrzało ok. 50 osób. W ciągu 16 lat ponad 1 milion biletów, najwięcej Ogniem i mieczem (45 tys., dystrybutor udostępnił kopię Zamościowi, przed Chełmem i Siedlcami) i Pan Tadeusz (40 tys.), a z zagranicznych Pasja (25 tys.) i Titanic (13 tys.). 30 VII 2010 podczas pierwszych seansów w nowym kinie prezentowano filmy: Shrek, Incepcja, Uczeń czarnoksiężnika. W ciągu 2 tygodni frekwencja wyniosła 15 tys. widzów.
Nowe kino przy ul. Odrodzenia wzniesiono w 2009-2010 kosztem 17,5 mln zł z pomocą unijnej dotacji (6,4 mln), z trzema salami: 374, 172 i 110 miejsc oraz garażem podziemnym (38 m.). Otrzymało nazwę Centrum Kultury Filmowej "Stylowy". Centrum organizuje szereg filmowych imprez i cykliczne przedsięwzięcia typu Kobiece wieczory, Walentynki, Dzień dziecka. Od 2012 wszystkie trzy sale wyświetlały w 3D a jeszcze kawiarenkę internetową zamieniono na salę studyjną - 24 miejsca. 15 VII 2016 wprowadzono technologię 3D w systemie DepthQ oraz nowe srebrne ekrany, a w XII 2017 salę nr 5 (62 m.).
Frekwencja wg GUS (tys): 2010 - 113,1, 2011 - 203,0 (20 tys. Bitwa Warszawska), 2012 - 179,1, 2013 - 156,4, 2014 - 190,0, 2015 - 202,9, 2016 - 86,0, 2017 - 230,4 (najlepszy wynik Listy do M 3 ponad 15,6 tys.), 2018 - 248,4 (21,9 tys. Kler), 2019 - 259,0 (inne dane 262,8 tys., 6,3 tys. seansów), 2020 - 86,8.
W nowym kinie absolutny miesięczny rekord padł w I 2014 - 28 tys. (Wkręceni 11,5 tys.), a kolejny w II 2019 - 41 tys. Rekord weekendu - 4321 (11-13 XI 2016). W nowym kinie rekordowa liczba seansów 6423 rocznie padła w 2018. Filmy studyjne ogląda rocznie ok. 7 tys. widzów.


 * Po wprowadzeniu filmów dźwiękowych - Publiczność ma teraz przyjemną nowość podczas przedstawień dźwiękowych. Orkiestra grywa w westybulu, gdzie jest bufet, przed i po przedstawieniu. Nastrój muzykalno-taneczny dobrze też wpływa na frekwencję. Westibul powoli zamienia się w foyer teatralne - ostatni krzyk mody, bo z muzyką i wonną mokką, czego inne foyers nie mają, nawet w stolicach. "Słowo Zamojskie" 1930, nr 36
 * Pierwszy wyświetlony film wspomina - pierwszy kinooperator  Stanisław Małaszowski (wg niego 1925): Kręciłem "Nibelungów" i później drugą część "Krew za krew". Ludzie płakali podczas seansu. Grała trzyosobowa orkiestra, później zaangażowany był jeszcze śpiewak z tubą, bo wiadomo, wówczas film był niemy. W 1929 zainstalowano aparaturę dźwiękową - dźwięk był nagrany na płyty i odtwarzany jednocześnie z filmem. Pamiętam jak dziś "Króla żebraków" ("Kurier Lubelski" z XI 1960).
 * Wieczorem w kinie. Amerykańska sentymentalna historja. Sama sala kina jest niespodziewanie duża, starannie utrzymana, na zupełnie europejskim poziomie. (S. Zamecznik, "Świat". 1934)
 *  W 1945 O szóstej wieczorem po wojnie,  1946 Dr Kildare, 1947 Zakazane piosenki, 1948 pierwszy film meksykański w Polsce

 !!!
Wg urzędowej informacji z 1954 - Zainteresowanie zamojskiej publiczności skierowane było głównie w stronę filmów radzieckich, polskich i z krajów demokracji ludowej, natomiast filmy produkowane przez wytwórnie kapitalistyczne nie cieszyły się szczególnym powodzeniem.

 !!! W 1963 Przeminęło z wiatrem grano jednocześnie w Tomaszowie na tzw. pętlę. Po emisji w "Stylowym" pierwsza godzinna szpula jechała do Łabuń, a tam przejmował ją samochód z Tomaszowa, po godzinie sytuację powtarzano z drugą i trzecią szpulą. Przez godzinę ten sam film wyświetlano w dwóch kinach!
  * Kino "Stylowy" zagrało też "siebie" w filmie Wyrok śmierci (1980), który miał prapremierę w ..."Stylowym".
 *
Urszula Kozioł - Tu przywozili mnie rodzice z zapadłych wioseczek i lasów żebym zobaczyła filmy z Chaplinem, Flipem i Flapem. To były pierwsze moje wtajemniczenia w magię sztuki filmowej.
 *  W 80-lecia kina, za ostatnie 10 lat największa frekwencja: Ogniem i mieczem 44,4, Pan Tadeusz 37,5, Quo vadis 25,6, Pasja 25,4, Jan Paweł II 18,3, W pustyni i w puszczy 15,3, Przedwiośnie 12,8, Zemsta 11,2, Harry Potter i kamień filozoficzny 9,9, Władca pierścieni, Drużyna pierścienia 9,8, Titanic 9,2, Karol człowiek, który został papieżem 8,9, Władca pierścieni, Powrót Króla 8,2, Gdzie jest nemo 8,1, Stara baśń  7,5.    

Galeria

Czytany 2172 razy Ostatnio zmieniany poniedziałek, 18 kwiecień 2022 10:47

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

21153640

Wyświetleń