nagłówek

MLECZARNIA

Andrzej Kedziora styczeń 21, 2013

Pierwsza mleczarnia (okolicznego ziemianina) istniała krótko pod koniec XIX w. Dzisiejsza powstała jesienią 1926 w Janowicach (szkoła, 2 pomieszczenia), jako Spółdzielnia Mleczarska Powiatu Zamojskiego, zrzeszała 25 członków. Jej organizatorami byli m.in. Stefan Bauer (pierwszy prezes), oraz posłowie Stanisław Syta, Bolesław Wnuk, a zwłaszcza Tomasz Czernicki. Kierownikiem został Jan Mazur. Posiadała wirówkę i masielnicę. Od VI 1930 mieściła się w d. łaźni przy Rynku Solnym (rozebrany w 2001). Była wzorowo urządzonym zakładem, m.in. z aparaturą do pasteryzacji śmietany, z produktami na wysokim poziomie, np. masło wysyłano w dużych ilościach do Londynu. Rocznie przerabiano 6 tys. hl mleka. Był firmowy sklep. W 1938 liczyła 3723 czł i kapitał w wysokości 38.338 zł, 1948 - 4975 członków. W 1938 zdolność na 1 zmianę 200 hl, produkcja 100 hl. Część majątku rozgrabili wycofujący się  Niemcy.
W VII 1944 uruchomiona, jako I-sza w Polsce po wojnie, jako Spółdz. Mleczarska pow. Zamojskiego (kier. Piotr Jabłoński). Dzięki Jabłońskiemu i Edwardowi Kopciowskiemu część urządzeń udało się przed Niemcami uratować, m.in. wartą milion zł maselnicę. Już w następnym m-cu przyjęto 36 hl mleka. Po roku zatrudniano 12 osób, w tym 3 ekspedientki i 4 robotników, 1949 - 40. Dostarczono mleka (tys. l.): 1945 - 563, 1946 - 170, 1947 - 500, 1948 - 1254. Jaja (tys. szt): 1946 - 502, 1947 - 1055, 1948 - 2148. Do poł. V 1945 powstawało miesięcznie ok. tony masła.
Mleczarnię rozbudowano (1949-50), powstała też szkoła przyzakładowa. W 1949 powstał 2-gi sklep firmowy (Nowy Rynek) i bar mleczny. Od 1 I 1951 do 1957 działała jako upaństwowiony Powiat. Zakład Mleczarski (podległy ZPM w Lublinie), skupiając także zakład w Szczebrzeszynie i Krasnobrodzie. Podlegało jej 66 (1947 - 4) śmietańczarni i 44 zlewnie. W 1956 zatrudniała 64 osoby, 1964 - 42. Produkowano masło, ser "trapistów", twarogi, śmietanę, kefir, Mleczarnia przerabiała 180 hl mleka na dobę (skup 540 hl). W 1963 uruchomiono produkcję mleka butelkowego. W 1969 z braku warunków zaprzestano produkcji serów, nadal produkowano znakomite masło. W tym czasie zamojski mleczarz P. Jabłoński uczestniczył Świat. Kongresie Mleczarstwa w Kopenhadze.
Decyzja CZSM o budowie zakładu w Zamościu zapadła 7 X 1958, ale do planu wprowadzona zastała w 1966. W 1970-73 wybudowano nowy zakład przy ul. Kilińskiego i stara uciążliwa dla Starego Miasta mleczarnia przestała istnieć. Po wojnie najdłużej prezesem był Stefan Tor (1958-66). Zamojska Spółdzielnia Mleczarska.

Czytany 1780 razy Ostatnio zmieniany środa, 22 lipiec 2020 20:12

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

19688905

Wyświetleń