nagłówek

MUZYCZNY KRAJ W ZAMOŚCIU

Andrzej Kedziora marzec 15, 2013

W 1926 wystąpił w Zamościu jako pianista Karol Szymanowski, w 1936 na kolegiackich organach koncertował inny wybitny polski kompozytor Feliks Nowowiejski. Z bardziej znanych artystów polskich wystąpili w Zamościu: Eugenia Umińska (sopran, 1935), Paweł Kochański (skrzypek, 1934), europejskiej sławy primadonna Stanisława Argasińska (1934), Henryk Sztompka (chciał odwołać koncert ale 16 bezrobotnych przyniosło od rejenta Krauzego koncertowego "Blühtnera" - 1935), Paweł Lewiecki (1924), Roman Jasiński i Aleksander Wielhorski (1927) - pianiści, Irena Dubiska (skrzypaczka), Stanisława Korwin-Szymanowska (śpiew, 1926, 1934), śpiewacy: Romuald Cyganik (1918, w "wieczorze mistycznym"), Adam Dobosz, Józef Redo (1927), Stanisław Gruszczyński (1926, miły wieczór, sala pełna, bez końca oklaski), Ignacy Dygas.
Debiut koncertowy miał w Zamościu w marcu 1939 wybitny tenor Bogdan Paprocki (potem m.in. 1959 i wspólnie z Bernardem Ładyszem w 1964 i 1982), a Ładysz m.in. 1951, 1971, 1973 i 1974. W 1934 z uczniami gimnazjów wystąpiła lwowska artystka operowa Rena Kopaczyńska (sopran).
Lżejszy repertuar prezentowali w Zamościu m.in. w 1920 Hanka Ordonówna (w książce T. Witlina Pieśniarka Warszawy. Hanka Ordonówna i jej świat z 1990 - rozdział Ostatni zajazd na Zamość, s. 55-60 Godzina dobrze po północy i zbrojny napad zrywana nogi poczciwych obywateli Zamościa śpiących dotąd spokojnie w głębokiej wierze, iż pod opieką Armii nic nie zmąci ich błogiego snu... Nazajutrz zaledwie uczestnicy ostatniego zajazdu na Zamość otrzeźwieli, wezwani do raportu otrzymują rozkaz bezzwłocznego opuszczenia miasta wraz z wojskiem). Gościł także Jerzy Petersburski, Lucyna Messal (w 1928 z rewią operetkową - stroi się i śpiewa wspaniale, reszta słabo), Eugeniusz Bodo i Tadeusz Olsza, Tadeusz Faliszewski, Wiktoria Kawecka, Józef Redo, siostry Halama (1930, Zizi Halama też 28 IX 1948), rewia rosyjsko-cygańska, teatr "Niebieski ptak" (II 1937), Chór Dana. W 1926 w "Stylowym" z operetką Amerykanka wystąpił połączony Centralny Teatr Żydowski i Teatr E. i A. Kamińskich. Z operetkami przybywał Teatr Miejski z Lublina (w 1924 Dorina). Przed wojną a potem w 1956-70 mieszkańcy miasta mieli liczne okazje zetknięcia się z arcydziełami sztuki operowej (Opera w Zamościu).
Po wojnie w Zamościu występowali najsłynniejsi polscy artyści: śpiewaczki - Krystyna Szczepańska (1945), Ada Sari (1948), Janina Kelles-Krauze (1948), Urszula Trawińska (1964), Krystyna Szostek-Radkowa (1978), Bogna Sokorska (1978, 1979, 1982), pianistki - Regina Smędzianka (1974), Lidia Grychtołówna (1973), skrzypaczki - Wanda Wiłkomirska (7 I 1973) i Barbara Górzyńska (1978), wiolonczelista - Andrzej Wróbel (1991), śpiewacy - Bogdan Paprocki (1959), Bernard Ładysz (1964, 1973, 1974, 1978, 1982, 1985), Andrzej Bachleda (1978), Jerzy Artysz (1988), Marcin Bronikowski (2001), pianiści - Stefan Rogiński (1948), Władysław Kędra (1951), Adam Harasiewicz (8 III 1973), skrzypkowie - Krzysztof Jakowicz (1985, 2013) i Konstanty Kulka (1988), organiści: Waldemar Łyjak (1984), Józef Serafin (1985). W 1988 wystąpił popularny obecnie pianista-showman Waldemar Malicki. Przyjeżdżały też najsłynniejsze zespoły: "Kwartet Wilanowski" (1972), "Cantores Minores Vratislaviensis" (1980, 1982), "Fistulatores et Tubicinatores Varsoviensis" (1976), "Capella Cracoviensis" (1983, 1988), "Capella Bydgoscensis" (1981, 1983), "Poznańskie Słowiki" (1978, 1982), Warszawska Orkiestra Kameralna (1984), Wrocławska Orkiestra "Leopoldinum" (1982), Warszawski Kwartet Akordeonowy (1992), znakomite Trio Łódzkie - trzech prof. Dowlasz, Nalepka, Wierzbiński (1995).
W 1981 w Kolegiacie odegrano IX Symfonię. Na pocz. l. 90. przez parę godzin zwiedzał Zamość Krzysztof Penderecki. 7 V 2001 w katedrze Penderecki dyrygował wspaniałym koncertem "Sinfonia Varsovia" - jednej ze wspanialszych orkiestr świata (Aria ze Suity D-dur nr 3 Bacha, Agnus Dei Pendereckiego, III Symfonia es-dur op. 55 Beethovena).
Były w Zamościu: ZPiT "Mazowsze", "Śląsk" (20-24 II 1987 - 5 koncertów, 10 tys. widzów, 7 III 1995, odwoł. w 1998), Centralny Zespół WP (1962), Orkiestra Koncertowa Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego WP (2013).
Dość regularnie odwiedzała Zamość lubelska operetka, a w 1968 wystąpili artyści operetki wrocławskiej (Nitouche). W Zamościu występowali tacy artyści operetkowi, jak Beata Artemska (1959), Stefan Witas (1959),  czy Mieczysław Wojnicki (1959, 1965). Regularnie w Zamościu występowała Operetka Lubelska, w 1972 przedstawiając po 4 przedstawienia Hrabiny Maricy i Gejszy (tego roku również Operetka Kameralna z Warszawy).
Po wojnie w Zamościu występowała też większość najbardziej znanych artystów, także z przedwojennymi gwiazdami: Tola Mankiewiczówna (12 XI 1946), Zizi Halama (1947), Mieczysław Fogg (wielokrotnie, też podczas okupacji, m.in. 1947, 1949 z programem Znakiem tego coś nowego, 1950, 1958, 1960, ostatni raz przt słabej frekwencji 20 IV 1977), później Marta Mirska, Maria Koterbska (1962 z zesp. Ławrusiewicza, 1974), Jerzy Michotek (m.in. 1951), Janusz Gniatkowski (m.in. 1963), Zbigniew Kurtycz (m.in. 1951, 1746), popularni też w swoim czasie Elisabeth Charles i Rene Glaneau (1954), Chór Czejanda (m.in. 1948, 1949, 9 IX 1954 i 29 X 1955) i Chór Juranda (1945, 1947, 1948, 1949, 1955), Kwartet Eryana (1951), Czwórka Szacha (1960), ork. Z. Karasińskiego (1954), "Beltono" (1963), popularne Siostry Do-Re-Mi (1951), Sława Przybylska (m.in. 1974), Irena Santor (m.in. 1976, Jerzy Połomski, Violetta Villas (m.in. 1963, 1964), Regina Bielska (1960), Jadwiga Prolińska (1965), Joanna Rawik (1971), Halina Kunicka (w 1980 z mężem Lucjanem Kydryńskim), Stenia Kozłowska (1971), Paulos Raptis (1965), Tadeusz Woźniakowski (1964), Jarema Stępowski (1964, 1969), Bogdan Łazuka (1976), Zbigniew Wodecki (pierwszy raz w 1971). W Zamościu wystąpiła niezwykle rzadko śpiewająca poza Krakowem Ewa Demarczyk (29 i 30 V 1983, 13 i 14 II 1985), był też zespół "Novi Singers" (1983). Występowali popularni artyści rozrywkowi np. w 1960 Bielicka (też 1969), Kazimierz Brusikiewicz, Lidia Korsakówna, Jerzy Ofierski.
31 V 1962 i 4 XII 1964 wystąpili "Czerwono-Czarni", 5 IV 1965 "Niebiesko-Czarni" (z Niemenem, Majdaniec, Rusowicz, Kordą, Janczerskim), 25 IV 1968 "Czerwone Gitary", a także m.in. "Luksemburg Combo" (1963). Niemen śpiewał kilkakrotnie, na pocz. i pod koniec l. 70., też w Kolegiacie przy k. l. 80-tych, 25 VII  1991 w WDK (ze względu na pogodę przeniesiony z Rynku). Występowali też prawie wszyscy znani polscy piosenkarze i zespoły (WDK, hala OSiR). Przykładowo w 1986 odbyło się ok. 300 koncertów. 22 III 1987 wystąpił inny też już legendarny artysta Riedel z zespołem "Dżem" (OSiR), w 1995 podczas balu Rotarian śpiewał Wojtek Korda, w 2000 Sławomir Wierzcholski (harmonijka, blues).
W 1987 "Budka" kręciła teledysk w kazamacie. 12 VI 2007 wystąpił Piotr Rubik z zespołem. Z braku dostatecznej frekwencji natomiast nie doszedł do skutku w 1997 wielki koncert z udziałem Niemena, Rodowicz, Grechuty, Krajewskiego i "Animalsów" (dwóch muzyków z oryg. składu) oraz Mannem i Materną. Też Plenerowe imprezy muzyczne.
13 XII 1981 jedyny w Polsce koncert rockowy odbył się w zamojskim WDK (inne odwoływano). Grupa TSA wystąpiła w asyście ZOMO, bojąc się rozruchów, zgodzono się na występ, nakazując muzykom spokój na scenie. TSA wystąpiło ponownie w 25-lecie stanu wojennego. W 2013 wystąpił ponownie legendarna grupa "Dżem" (przedtem w 1989, 1000 widzów), a następnie "Proletaryat", w 2019 "Farben Lehre".


 * Zostałyśmy wprost oczarowane, zarówno samym miastem, jak i serdecznym przyjęciem. Byłyśmy zmęczone strasznie, gdyż publiczność żądała coraz to nowych bisów. Zaspokajałyśmy je, gdyż najlepsza to zapłata za trudy aktorskie. (Siostry Halama w Zamościu, 1930)
 * W 1969
w PDK wystąpili: "Czerwono-Czarni" (20 IV), "No To Co" (19 V), Stan Borys i Bizony (14 XII), "Wiślanie-69" (19 XII), zespół z Węgier (26 XII)
W ciągu dwunastu miesięcy 1970/1971): "Niebiesko-Czarni" (27 V), Zespół Gitar Hawajskich "Marimba" J. Ławrusiewicza z Rene Glaneau (12 IX), "Trubadurzy" (29 IX), Schlager Heute z NRD (11 X), zespół z Bułgarii (18 X), "Ali-Babki" (9 XI), duet Rinn - Czyżewski i Andrzej Bychowski (21 XI), "Hellen" (7 XII), "Czerwono-Czarni" (10 XII), "Wiatraki" (26 XII), Grupa ABC (7 I), Joanna Rawik (15 II).

 - 1972 - "Brekaut", "Trzy Korony", "Trubadurzy", "Andrzej i Eliza", Urszula Sipińska i Andrzej Dąbrowski (2 razy), "Robbys" z NRD, ponadto "Hellen" (5 razy), "Terno" (4x), "Roma" (3x).
 - 1973 - "Brekaut", Bractwo Kurkowe", "Silna Grupa pod Wezwaniem" (2 razy), "Grupa Niemen" (2x), "Niebiesko-Czarni" z rock-operą Naga (2x), "No To Co", "Kwartet Warszawski, Sława Przybylska, Halina Kunicka, Framerowie, ponadto "Hellen" (3 razy), "Terno" (4x), "Roma" (4x), Melodie z Turyngii z NRD.
 - 1974 - "Homo Homini" (2 razy), "Hagaw", Niemen (2x), Granda Banda", SBB, Maria Koterbska i Tadeusz Chyła (2x), Jacek Fedorowicz i Tadeusz Ross (4x), "Tercet Egzotyczny", Orkiestra z Chmielnej (2x), "Hellen", "Flotylla", Revia i zespół estradowy z Czech (po 2x).
 * W dwa miesiące po powstaniu, w V 1978 wystąpił w Amfiteatrze słynny później zespół BAJM.

Czytany 1488 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 02 lipiec 2020 07:11

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

17348728

Wyświetleń