nagłówek

RZEŹBIARZE DAWNIEJ

Andrzej Kedziora styczeń 13, 2013

Pierwszym znanym z nazwiska rzeźbiarzem Henryk Horst ze Lwowa, który na zamówienie Jana Zamoyskiego w 1585 wykonał figury do kościoła św. Krzyża. Dla Jana Zamoyskiego realizował nie znane zamówienie lwowski rzeźbiarz Sebastian Czeszek (prośba Kanclerza o interwencję). Projektował fontannę słynny Santi Gucci, nadworny rzeźbiarz królewski.
Dzieła Włochów są w katedralnej Kaplicy Ordynackiej (osobne hasło): Jana Falconiego (sklepienia) jednego z najwybitniejszych wówczas sztukatorów Polsce - dekorował pałace w Wiśniczu i Baranowie i Antonio Argentiego (nagrobek), a w przeszłości także Flamandczyka Wilhelma van den Blocka (ołtarz), m.in. twórcy Bramy Wyżynnej w Gdańsku oraz gdańszczanina Fabiana Möllera (ołtarz gł. i cyborium - 24 figury). W Zamościu pracował znany pińczowski rzeźbiarz i kamieniarz Błażej Gocman (osobne hasło). W 1690 Paweł Bąkowski snycerz zamojski zawarł umowę na wykonanie ołtarza gł. do chełmskiej katedry.
W XVIII w. w Zamościu działało kilku rzeźbiarzy żydowskich noszących tytuły serwitorów królewskich (przywilej wyłączał spod władzy miejskiej), za Augusta III bracia Beniamin i Pinkas Gedalowicze, Michael Lejbuś (także twórcy pieczęci), za Stanisława Augusta Szmul Michlow (doskonały specjalista w sztuce rzeźbiarskiej). Mieszkańcem Zamościa przez pewien czas był złotnik i jubiler  Radziwiłłów Lewko Chaimowicz (XVIII w.).
W okresie rokoka powstały nie istniejące dzisiaj rzeźby figuralne: Sława wieńcząca pałac, 24 geniusze na filarach ogrodzenia pałacu, 35 figur świętych na ogrodzeniu i bramach Kolegiaty oraz 2 figury świętych na Bramie Szczebrzeskiej. Te ostatnie autorstwa Jana Mauchera działającego tu z bratem Jakubem (zob. Maucherowie) - ich rzeźby także w muzeum. Najwybitniejszym dziełem rzeźby rokokowej jest drewniany Chrystus Ukrzyżowany z kaplicy kolegiackiej (autor nn).  
Przez kilka lat mieszkał w Zamościu Jakub Juszczyk (osobne hasło). Ślad pozostawił też kpt Stanisław Kozubek (osobne hasło) z 9 p.p., autor tablicy W. Łukasińskiego (osobne hasło: Tablice...) i niezachowanego pomnika poległych (1928), który prezentował swe rzeźby na wystawie sztuki w Zamościu (1924).   W czasie okupacji mieszkał tu rzeźbiarz Johann Gerber Niemiec.


 * w 1929 Gimnazjum pertraktowało z lwowską artystką rzeźbiarką Janiną Reichert w sprawie wykonania marmurowych lub brązowych popiersi J. Zamoyskiego i W. Łukasińskiego. 2500 zł za jedno okazało się dla szkoły zbyt wygórowaną kwotą.

Czytany 1676 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 09 wrzesień 2021 10:35

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

19895795

Wyświetleń