nagłówek

SZKUTNIK HENRYK (1950) malarz, fotograf

Andrzej Kedziora luty 24, 2013

Ur. w Lubartowie, jego dzieciństwo to jednak Jawidz. Ukończył PLSP w Lublinie, w 1976 uzyskał dyplom z malarstwa na UMK w Toruniu. W 1976-85 pracował w PLSP (m.in. nauczał fotografii), a  1990-2019 w muzeum zamojskim jako kustosz działu fotografii (archiwizacja, dokumentacja). Tworzy agresywne kolorystycznie, zmonumentalizowane, zarazem pełne ciepła, sympatii tematy, z końcem l. 80. wiejskie, o wyraźnych związkach z ruchem "młodych dzikich", jak też np. fowizmem, wśród swoich inspiracji wymienia Beckmanna, Dwurnika, Obrzydowskiego. Jak sam powiedział jego malarstwo jest w dużym stopniu publicystyczne (żyję w tej rzeczywistości i bawię się nią).
Ma w dorobku ponad 10 wystaw indywidualnych, pierwsza w GSW (1989 - 27 obrazów), później w zamojskim BWA Kolorowe jarmarki (1994, 21 obrazów) i jubileuszowa wystawa Moja rzeczywistość (2016, jedna trzecia z  namalowanych). Wystawiał też w GKO (1995), Jazz-Clubie (2013) oraz w Zwierzyńcu, gdzie prezentował ...Zwierzyniec (2001) i Tomaszowie (2017). W 2019-20 przez pół roku jego obrazy prezentowano w "Piwnicy pod Rektorską". Uczestniczył m.in. w trzech wystawach zbiorowych w Holandii (1989, 1990). Był komisarzem pleneru Grupy Roztocze w 1986.
Jest wierny ekspresjonistycznej kolorystyce, po "Jarmarkach" (cykl powstawał przez 20 lat), wiejskich tematach ("znakiem rozpoznawczym" były krowy) w ostatnich latach w jego obrazach coraz częściej pojawia się Zamość (nowy cykl Niedzielne popołudnie w Rynku Wielkim). W tematach, zwłaszcza tytułach widoczne też są inspiracje publicystyczne, czy żartobliwe gry słów. Do 2019 namalował ok. 200 obrazów, teraz do 25 rocznie.
Uczestniczy również w wystawach fotograficznych, od 1983 czł. ZTF (m.in. od 1995 wiceprezes), miał w 2006 wystawę fotograficzną. Jest autorem nowej zamojskiej "legendy" o "szwedzkim stole" (osobne hasło, od 2006 impreza plenerowa), wcielał się w postać Skrzetuskiego. Jego dom i pracownia mieści w jednej ze staromiejskich, narożnych kamieniczek.


 * Młodość spędziłem na wsi. To ciągle do mnie wraca: te zapachy, te dźwięki, upał, zima. Mieszkając w Zamościu tkwię nadal we wsi. Ja czuję się wieśniakiem. (...). Znam ciężką pracę chłopa. Z drugiej strony moje rozczulenie wynika z egzotyki wsi, jej kolorystyki, mowy. Myślę, że w moim malarstwie jest dystans, karykaturalne spojrzenie, ale zarazem jest i ciepło i sympatia. (H. Szkutnik, z wywiadu 1995). W tym czasie Adam Kulik pisał - To malarstwo ma swój styl. Jest to twórczość absolutnie samoswoja, komarowsko-lubartowska, zajeżdżająca polską wiochą.
 * Wspomnienie wsi jest niezwykle mocne i to mi się śni, są zapachy. Wracam z wiejskiej zabawy, pożegnałem dziewczynę, z którą tańczyłem całą noc, jest czwarta rano i czuję zapach - rosy, ziemi, ptactwo się budzi. Niesamowita sprawa. Albo zapach kwitnącego żyta. (...) We mnie to siedzi. Ja tęsknię za tym. (H. Szkutnik, z wywiadu 2013)
* A. Kulik o pierwszej znaczącej wystawie wystawie indywidualnej (1989) - Obrazy Szkutnika nie ilustrują wsi, nie kokietują jej w impresjach (Chełmoński, Wyczółkowski). Szkutnik na ambicje większe, pragnie pokazać jej życie i filozofię. Wszystko w mocnych, nasyconych kolorach. Często łamie perspektywę, eksponuje nadmiernie pierwszy plan, z upodobaniem i znakomitym efektem stosuje chwyty malarstwa naiwnego. Realizm subiektywny? zdeformowany? Radykalny? Krytyczny?
 * Zwracają uwagę duże płótna Szkutnika. Zaskakują orgią barw, dużymi płaskimi plamami agresywnego koloru, wypełniającymi uproszczone, zmonumentalizowane postacie chłopów z przykościelnych jarmarków i cotygodniowych targowisk. (L. Lameński, "Gazeta w Lublinie", 1991)
  * 350 lat trzeba było czekać, ale się opłaciło. W sobotę Zamość świętował rocznicę odparcia szwedzkiej nawały. I to jak! Bez różnicy, człek biedny czy bogaty (...) mógł za darmo najeść się do syta. Chwała za to Szwedom, chwała Janowi Sobiepanowi. A muzealnik Henryk Szkutnik, współautor tego wydarzenia, jeśli nie na pomnik, to na pewno zasłużył na prezydenturę Zamościa, choćby przez jedną kadencję. ("Kronika Tygodnia", 2006)

Czytany 783 razy Ostatnio zmieniany środa, 13 styczeń 2021 05:55

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

19386100

Wyświetleń