nagłówek

WIZYTACJA BISKUPIA W ZAMOŚCIU 1905

Przełomowym momentem w dziejach zaboru w Zamościu była odbyta po ponad 40 latach wizytacja pasterska biskupa Franciszka Jaczewskiego (21-22 V 1905), która przerodziła się w wielką manifestację religijno-patriotyczną. Uczestniczyło w niej przeszło 30 tys. wiernych („Gazeta Lub.”), 40 księży, udzielono 4.750 bierzmowań, długo wspominaną przez wiernych - o dniu jak sen rozkoszny.
Biskup nadjechał karetą 4-konną w niedzielę od strony Sitańca, poprzedzała ją banderia 800 (1000) włościan na koniach, na czele z Namysłowiakami, bractwa z chorągwiami. Witał biskupa chlebem i solą Maurycy Zamoyski, ziemianie, przemówił L. Sajkiewicz (m.in. o tolerancji), odśpiewał sprowadzony przez ordynata chór opery warszawskiej i o 6-tej po południu poprowadzony został w szpalerze włościan ze świecami, pod baldachimem do miasta. Przed Nim kwiaty sypały małe dziewczynki, szło 200 panien w bieli, goście z Warszawy i Lublina, straż honorowa. Przejściu towarzyszył "ogłuszający" okrzyk Niech Żyje.
W kolegiacie o 6.30 powitał bpa ks. infułat Petrykowski, a potem procesją odprowadzony do Infułatki. Przybyli, na cmentarzu całą noc modlili się i śpiewali przed figurą MB.
Następnego dnia Biskup od od 6 do 10 rano bierzmował, o 11 odprawił sumę, udzielił błogosławieństwa i odpustu zupełnego, a po procesji wokół, „przyjął wszystkie stany”. O 2-giej podjęty został obiadem wśród stu osób (usługiwała służba z Klemensowa), z wieloma okolicznościowymi toastami. Po "czarnej kawie" warszawski fotograf wykonał o 5-tej grupową fotografię (nie znana dzisiaj). Biskup spotkał się z biskupem prawosławnym, a po nieszporach bierzmował nadal, po czym odjechał do Szczebrzeszyna.
Kolegiata przystrojona była festonami "kwiecia i zieleni", zwieszały się niezliczone białe chorągwie i transparent z monogramem biskupim. Wieczorem dzwonnicę, fronton kolegiaty i ogrodzenie iluminowano, na cmentarzu palono ognie bengalskie z krużganka dzwonnicy puszczano rakiety. Pozamykane były sklepy warsztaty.
Wizytę przeprowadzono w napiętej atmosferze, władze obawiały się wizyty i spodziewanej wielkiej manifestacji ducha narodowego. Ocenzurowana prasa pisała o zaszłych pewnych okolicznościach i nieprzyjemnym oczekiwaniu czy nie dojdzie do zawieszenia wizyty. Dzięki mediacjom M. Zamoyskiemu Biskup kontynuował wizytację.


* Przy organizacji wizytacji, obok okolicznych ziemian, zaangażowane było spore grono czołowych mieszkańców, przede wszystkim adwokat Jaśkiewicz (wygłosił toast imieniem miejscowej inteligencji), Z. Kłossowski (podczas obiadu, im. obywateli miasta zamiast toastu, skreślił dzieje Zamościa i wręczył okolicznościowy album), inż. Zborowski (jeden gorliwych organizatorów, niósł baldachim), rejent Kalinowski, lekarz Porębski, budowniczy Cieszkowski, ks. Fijałkowski (toast imieniem 2 ZTPO). Z ziemian najbardziej czynny był L. Sajkiewicz radca TKZ (podczas uczty, podniósł zasługi Wadowskiego - druk monografii). Imieniem mieszczanin niósł baldachim Kabas (wg innych Dziuba).
 * Dzień 22gi był mniej przyjemny, wszyscy byli w nieprzyjemnym nastroju oczekiwania, w dniu bowiem poprzednim zaszły pewne okoliczności, które przynajmniej na czas pewien mogły zawiesić tak pożyteczną dalszą podróż duszpasterską. Jeden tylko pasterz dawał przykład zdania się na wolę Bożą. Powiedziawszy nam: będzie jak jak Bóg chce – z zupełnym spokojem spełniał czynności urzędu. I Bóg wynagrodził tę ufność i poddanie się woli jego. Gdy o o godz. 2-giej wracał po ukończeniu Bierzmowania (4750 osób) otrzymał wiadomość, że dzięki ordynatowi Maurycemu Zamoyskiemu wszystko ułożyło się pomyślnie. W 3 godz. potem opuszczał gościnny Zamość, żegnany łzami i błogosławieństwem tysięcy wiernych. ("Kronika Rodzinna" 1905 nr 34).
 * Każdy przystępujący do Bierzmowania otrzymywał medalik pamiątkowy od Ordynatowej z napisem „Maj 1905, Zamość lubelski” Do spowiedzi i bierzmowania przystąpiło za zgodą dowódcy sporo żołnierzy z garnizonu.

Czytany 98 razy Ostatnio zmieniany piątek, 18 wrzesień 2020 21:20

Kolejne artykuły

Liczby Zamościopedii

Hasła

 

Ilustracje

 

Rozwijana od dni

 

17434184

Wyświetleń